Immunotherapie heeft de prognose van gevorderd melanoom ingrijpend veranderd. Waar het vroeger ging om maanden winst, spreken we nu over jaren. Steeds meer patiënten leven langdurig ziektevrij, sommigen zelfs met een mogelijk functionele genezing. Maar met deze vooruitgang komen ook nieuwe vragen.

De eerste patiënten die immuuntherapie ontvingen, zijn inmiddels tien jaar verder. Deze lange termijn data geven een helder beeld: een deel van de patiënten blijft langdurig vrij van ziekte. Tegelijk blijkt dat dit succes niet voor iedereen gelijk is, en dat de bijwerkingen – soms mild, soms ingrijpend – vaak blijvend kunnen zijn.

Voor wie werkt wat?

Niet elke patiënt heeft baat bij dezelfde behandeling. Sommige mensen doen het goed op monotherapie, terwijl anderen juist profiteren van een combinatie van middelen. Het klinisch profiel, zoals de algehele conditie, leeftijd, LDH-waarde en ziekte-uitbreiding, speelt hierbij een belangrijke rol. Gepersonaliseerde behandeling wordt steeds belangrijker, maar er is geen vaste routekaart: het blijft een afweging tussen effectiviteit en tolerantie.

Rechallenge en combinatietherapie

Wat doen we als de eerste immunotherapie niet werkt, of als de ziekte na verloop van tijd terugkomt? Kun je dan opnieuw een immuuntherapie proberen, of is het zinvol om tijdelijk een andere behandelvorm in te zetten, zoals gerichte therapie bij bepaalde mutaties? De antwoorden zijn niet zwart-wit, en verschillen per patiënt. Steeds vaker kiezen we voor kortdurende combinaties of individuele behandelstrategieën, gebaseerd op de ziekteactiviteit en het behandelverleden.

Toxiciteit: herkennen, behandelen, stoppen

Immuuntherapie kan blijvende bijwerkingen geven, soms pas maanden na het stoppen van de behandeling. Het is essentieel om bijwerkingen tijdig te herkennen en te weten wanneer je moet doorverwijzen – bijvoorbeeld naar een endocrinoloog of dermatoloog. Ook moet je soms besluiten om (tijdelijk) te stoppen met behandelen, zeker als de bijwerking zwaarder weegt dan de ziekte zelf.

Experts 

• prof. dr. Christian Blank, oncoloog, AVL 

• dr. Hans Westgeest, oncoloog, Amphia

Doelgroep en accreditatie 

Het programma is primair gericht op internist-oncologen (i.o.), verpleegkundig specialisten (i.o.) en alle geregistreerde healthcare professionals met melanoom als subspecialisme of interessegebied. Er wordt accreditatie aangevraagd bij NIV en VSR.